WERELDTENTOONSTELLING VAN HET HOTEL- EN REISWEZEN 1895Wereldtentoonstelling van het hotel- en reiswezen 1895

Wereldtentoonstelling van het hotel- en reiswezen 1895

In 1895 werd er (opnieuw) een wereldtentoonstelling gehouden op het Museumplein (terrein tussen Rijksmuseum en Concertgebouw).

[Echter: De tentoonstelling zou volgens de criteria van het verdrag inzake wereldtentoonstellingenuit 1928 als gespecialiseerde tentoonstelling met als thema toerisme worden aangemerkt. Het Bureau International des Expositions heeft echter geen enkele gespecialiseerde tentoonstelling met terugwerkende kracht erkend zodat ook deze niet officieel als wereldtentoonstelling geldt (bron: Wikipedia)].

De plattegrond van het tentoonstellingsterrein

Zoals gebruikelijk werd er een aantal boekwerkjes uitgegeven, zoals natuurlijk het onvermijdelijke souvenir (http://perkamentus.blogspot.nl/2010/01/).

Ook was er een "OVDT-HOLLANT Weghwyser met printverbeeldingen":

(omslag-teekeningen zijn van de hand des heeren A. Le Comte, de verdere verluchting, deels oorspronkelijk, deels ontleend, van den heer Johan Braakensiek.)

En natuurlijk waren er allerlei 'feestelijkheden, zoals een 'Landjuweel', de 'Muiderkring' en 'voordrachten en 'Musizijnen en zangers zullen ons in wedstrijden het oorspronkelijk lied onzer vaderen leeren kennen':

Alsmede: 'De gedenkdag van de uitvinding der slang-brandspuiten [25 Sept. 1672] door Jan van der Heyden zal ons wellicht eene kleine tentoonstelling verschaffen op het gebied van oude en nieuwe bluschmiddelen.'

(zoiets als dit, maar wsch. is deze'foto' van een aantal jaren later!)

Hieronder zien we een foto van het tentoonstellingsterrein in aanbouw (rechts het hoofdgebouw).

Het Stedelijk museum is inmiddels voltooid (1895) en het Concertgebouw werd in 1888 opgeleverd.

en hier vanuit de richting van de onderdoorgang van het Rijksmuseum.

Het grappige van deze vijver is, dat begin 21e eeuw er opnieuw een vijver op het Museumplein werd aangelegd, niet geheel op dezelfde plek, maar wel ongeveer...

Een belangrijk onderdeel van de tentoonstelling was een nagebouwd oud-hollands stadje 'Oud Hollandt'

 (Hierin werden zestiende- en zeventiende-eeuwse gevels uit de Hollandse steden nagebouwd zodat bezoekers in één dag door Holland konden reizen.)

Het Nieuws van den Dag gaf een map uit met "12 afbeeldingen in tint gedrukt naar teekeningen van Hend. Klijn met een letterkundige studie door J.H. Rössing".

Ziehier het oude 'Stadhuis aan de Plaetse'

(afgebrand in 1652)

hier het origineel, naar een schilderij van Saenredam

Wat zo'n uitgave ook bijzonder leuk maakt is het aantal advertenties die in deze map voorkomen.

Ik ben daar dol op, omdat het meestal goed de sfeer van die tijd weergeeft.

Kortom, wie weg wil zwijmelen in die goede oude tijd kan met deze map met prenten zijn hart ophalen!

Oudt-Hollant, Weghwyser met printverbeeldinghen. uitgegeven door het bestuur van Oud-Holland.

(verkocht)

De map Oud-Hollandt, 12 afbeeldingen van Hend. Klijn en letterk. studie J.H. Rössing, Uitgave Het Nieuws van den Dag is te koop voor € 20,00

Link voor de bestelpagina van Boekwinkeltje Tureluur:

https://www.boekwinkeltjes.nl/b/180524514/OudHollandt_12_Afbeeldingen_in_tint_gedrukt_naar_teekeningen_van_Hend_Klijn/

KERMIS VAN KOOPHANDEL

DE AMSTERDAMSE WERELDTENTOONSTELLING VAN 1883

(Ileen Montijn)

"De feestelijkste en meest exotische zomer die Amsterdam ooit beleefde was die van 1883."

Het huidige Museumplein begon zijn loopbaan als festivalterrein in 1883

Toen werd voor het eerst in Amsterdam een 'Wereldtentoonstelling' gehouden, beter gezegd: 

de INTERNATIONALE KOLONIALE EN UITVOERHANDEL TENTOONSTELLING

of Exposition Universelle Coloniale et d'Exportation Générale 

Het was de eerste internationale koloniale tentoonstelling, gehouden om de koloniale handel en rijkdommen te presenteren.

Reeds in 1795 werd het terrein gebruikt voor een 'vuurwerkshow'

Het Rijksmuseum was nog in aanbouw en zou in 1885 openen.

Het braakliggende terrein achter het Rijksmuseum werd 'ontgonnen' voor het festivalterrein.

Reeds 11 maanden voor de opening was het terrein volop in bewerking.

Deze wereldtentoonstelling was voor Amsterdam het begin van het toerisme, dat later zou uitgroeien tot één van de belangrijkste bronnen van inkomsten voor de stad!

Overzicht van het festivalterrein

De bouw van het Concertgebouw begon in 1883 en ook het Stedelijk museum dateert van later datum (1895). Dus rondom niets dan weilanden!

De initiatiefnemer voor de wereldtentoonstelling van 1883 was de Franse ondernemer Edouard Agostini, die ook bij de wereldtentoonstelling van 1878 in Parijs was betrokken. Agostini presenteerde in 1880 zijn plan aan de stad en aan koning Willem III. De Nederlandse regering weigerde in eerste instantie het evenement te financieren, maar Agostini wist geld voor het project los te peuteren bij Belgische en Franse investeerders.

De nieuwigheden die op deze tentoonstelling te zien waren waren o.m. de telefoon, maar ook diverse metaalbewerkingsmachines en een brandkast waar wel 8 mensen in pasten!

De bierfirma Heineken ontving hier zijn diplome d'honneur (zie de grote fles rechts-midden op onderstaande foto).

Tevens was, als nouveauté electrische verlichting op het terrein aanwezig.

Eén der grootste bezienswaardigheden van de tentoonstelling was het Nederlandse Koloniale paviljoen, met de kampong met Javaanse inboorlingen alsmede de Surinaamse inboorlingen.

Het tentoonstellen van mensen werd toen niet als mensonterend beschouwd. Maar niemand realiseerde zich dat deze mensen uit de tropen hier in de vrieskou moesten zien te 'overleven'.

Voor het Nederlandse koloniale paviljoen stond een standbeeld van Jan Pieterszoon Coen die (als gouverneur-generaal van Nederlands-Indië) voor een belangrijk deel verantwoordelijk was geweest voor de verovering van de Indonesische archipel.

Nog meer wetenswaardigheden over deze tentoonstelling (met name de uitgaven rondom deze wereldtentoonstelling) kunt u o.m. lezen op de blog van PERKAMENTUS: http://perkamentus.blogspot.nl

Een volgende keer meer over het Museumplein als festivalterrein!

Dan neem ik de wereldtentoonstelling van 1895 onder de loep...

("Kermis van koophandel" is verkocht)

EEN HUWELIJK DAT AF-EN AANGING

EEN HUWELIJK DAT AF- EN AANGING

Burgermans-blijspel in acht tooneelen 

                                                      door C.J. Kelk

met medewerking van F. Chasalle

Wie was C.J. Kelk ook alweer?

Goede vraag!

Als dit boekje niet zo'n prachtige gebatikte omslag had gehad, was het zeer waarschijnlijk aan mijn aandacht ontsnapt.

Dus heb ik het gekocht voor een paar euri, gewoon voor de heb...

C.J. Kelk:

Cornelis Jan Kelk (1901-1981) was een Nederlandse letterkundige en literatuurcriticus

In 1961 kreeg hij de Marianne Philipsprijs voor zijn gehele oeuvre.

zie wikipedia:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Cees_Kelk

Maar heel veel informatie is over zijn oevre niet te vinden, laat staan over het onderhavige 'toneelstuk' dat met medewerking van F(rederik) Chasalle werd geschreven.

Van F. Chasalle weten we dan weer het het pseudoniem was voor Constant van Wessem, die kennelijk wel meerdere werken samen met C.J. Kelk heeft gepubliceerd.

Om kort te gaan: een eeuwigdurende beroemdheid heeft er voor C.J. Kelk kennelijk niet aan vastgezeten. De tijden veranderen en wij met hen.

Het meest boeiende van deze uitgave is, behalve de schitterende omslag waarvan ik de ontwerper(ster) niet heb kunnen achterhalen, het feit dat het een gesigneerde uitgave is van slechts 50 exemplaren (niet in den handel!), waarvan het onderhavige drukwerkje nr. 11 is !

Uiterst zeldzaam, dus.

En dat maakt het zó bijzonder, dat het bijna niet is terug te vinden op het internet.

Het is zelfs niet onmogelijk dat elk van de 50 exemplaren een ander, handgemaakt/gebatikt omslag heeft gekregen.

(Verkocht)

MARSMAN

HENDRIK MARSMAN

Verzen

               'Denkend aan Holland....' 

      (Wie is er niet mee groot geworden?)

Met de gedachte aan dit beroemde gedicht nam ik het boekje ter hand dat ik vond op een stalletje op het Waterlooplein en zonder er al te veel aandacht aan te besteden heb ik het samen met enkele andere boekjes aangeschaft. Tot dan toe niets bijzonders.

Thuis gekomen echter werd mijn nieuwe aanwinst een regelrechte verrassing, want bij nadere beschouwing bleek het een zeldzame 1e druk te zijn van een eerste uitgave van Marsman, het zogenaamde 'Rode boekje', met een houtsnede van Erich Wichman op de omslag! De oplage bedroeg slechts 400 exemplaren.

Voorplat met de houtsnede van Erich Wichman

Voor meer info over Hendrik Marsman verwijs ik u naar Wikipedia:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_Marsman

Titelpagina

Wat mijn 'vondst' nog interessanter maakte was de aanwezigheid van enkele krantenartikelen én een menukaart uit 1970, voorzien van 5 handtekeningen van familieleden van Marsman, alsmede een overlijdensbericht uit 1983 van zijn jongste broer Johan Gerard (1905-1983).

Berlijn

Maar het 'mooiste' was toch wel de aantekening met potlood op het schutblad:

Voor Moeder. van Henny. 2 sept. '23

in het handschrif van de dichter himself!

Inhoudsopgave Rode boekje

Krantenartikel van Jaap Goedegebuure uit 1981 

met een foto van Slauerhoff (l) en Marsman (r).

Achter Slauerhoff zien we de schrijver C.J.Kelk.

Over C.J. Kelk (wie kent hem nog?) krijgt u een volgende keer van mij een bericht op deze blog.

Krantenartikel uit 1970 (Utrechts Nieuwsblad) van Wouter Paap.

4 foto`s: v.l.n.r. 1: Wouter Paap en Marsman (1933), 

2: Erich Wichman (l) en journalist C.Vos (r) (1928), 

3: Jan Engelman (dichter), 4: Vera Janacopoulos (zangeres).

Dat de familie na Marsmans dood kennelijk ook wel eens voor een etentje bij elkaar kwam bewijst deze menukaart die voorzien is van 5 handtekeningen van familieleden.

En zo zie je maar weer hoe het toeval ons soms helpt om het leven en werk van deze dichter weer eens onder de loep te nemen....

'Groots en meeslepend wil ik leven...'

We doen ons best !

Museumplein, festivalterrein sedert 1883

Het Museumplein in Amsterdam staat deze en volgende maand volop in de belangstelling.

Het verbouwde, gerenoveerde en vernieuwde Stedelijk Museum is al weer ruim een half jaar geleden heropend.
Het Rijksmuseum is na 10 jaar sluiting wegens verbouwing en renovatie eindelijk ook weer in z'n volle glorie te bewonderen.

En tenslotte wordt het Van Gogh Museum na een verbouwing van 7 maanden op 1 mei a.s. weer heropend.

Voor veel (jonge) mensen is het bijna een vanzelfsprekendheid geworden dat grote manifestaties altijd op het Museumplein plaatsvinden, zoals wanneer er weer eens een voetbalclub landskampioen wordt of de Europacup heeft gewonnen, of als er, zoals vandaag, een kroningsfeest gevierd moet worden, enz. enz.

Wat dat betreft heeft het Museumplein een lange en roemruchte historie die al begint nog voordat het Rijks Museum was voltooid.

Het leek mij leuk en interessant om een kort historisch overzicht, gelardeerd met afbeeldingen, voor u samen te stellen van het Museumplein sinds het begin van de bouw van het Concertgebouw in 1883.

Als u mocht denken: "wat heeft dat met boeken te maken?" 
Het is een aanloop naar mijn volgende blogartikel dat over de tentoonstelling uit 1895 zal gaan, n.l. de wereldtentoonstelling Oudt Hollant. Vandaar dus.

In den beginne....was er alleen weiland.

Het Concertgebouw werd in 1883 gebouwd en is nog niet te zien op een afbeelding 

van het terrein van de Koloniale tentoonstelling 

die in dat jaar op het latere Museumplein plaatsvond.

Overzicht van het terrein van de Koloniale tentoonstelling in 1883.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Wereldtentoonstelling_van_1883

In 1887 was er opnieuw een tentoonstelling op het Museumplein, 

De Tentoonstelling van Voedingsmiddelen.

Hiervan heb ik geen afbeelding kunnen vinden.

Het terrein van de Wereldtentoonstelling Oudt Hollant in 1895 

(Internationale Tentoonstelling voor het Hotel- en Reiswezen)

Gezien vanaf het Rijksmuseum, richting Concertgebouw.

Een boeiend en interessant verslag over deze verschillende wereldtentoonstellingen 

vindt u in het verhaal over de Amsterdamse Drosten (de familie Drost):

http://www.bertbolle.com/drost/12.htm

Bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina in 1898 werd op het Museumplein 

onder meer een sportdemonstratie gegeven.

Rechtsachter ziet u op de foto het gebouw van de rijwielschool Velox.

Datzelfde gebouw huisvest nog heden ten dage Het Zuiderbad.

Het IJsclub terrein rond 1900. Het clubgebouw is na de oorlog (1945) gesloopt.

In de oorlog zijn er een aantal bunkers gebouwd op het Museumplein.

Na de oorlog heeft het nooit meer als ijsclub terrein dienst gedaan.

In 1913, precies 100 jaar geleden, zag het Museumplein er zo uit.

Wel heerlijk rustig!

Minder rustig was het in 1917. 

Tijdens het aardappeloproer 

werd het Museumplein gebruikt als legerkamp.

http://www.tussentaalenbeeld.nl/A60NE.htm

Reeds in 1916 werd er op het Museumplein gedemonstreerd! 

In dit geval voor het Algemeen Kiesrecht

Op het spandoek is te lezen: 'Leve de Sociaal Democratie.'

Maar ook de AJC mocht op het Museumplein

 dansen om de 1 meiboom in 1926.

En ook de S.D.A.P. hield op 1 mei 1927 een protest meeting op het Museumplein

'Redt uw kinderen' staat er op het spandoek.

De bunkers die in de tweede wereldoorlog op het Museumplein zijn gebouwd 

werden in 1953 opgeruimd, zeer tot verdriet van vele kinderen, 

waaronder ikzelf (ik was toen 10 jaar), want het was een geliefd speelterrein...

Het Museumplein ging op de schop, er werd een weg aangelegd, 

dwars door het midden.

'De kortste snelweg van Nederland' was de bijnaam van deze klinkerweg.

Rechts op de foto ziet u het bouwterrein waar het KLM busstation werd gebouwd

In 1994 vond Europride, een pan-Europees internationaal evenement 

voor de LGBT community, o.a. op het Museumplein plaats.

En in 2005 kreeg het Museumplein zijn huidige vormgeving, 

met als eye-catcher een prachtige vijver.

Deze kan in de winter worden gebruikt als..., jawel..., ijsbaan.

En zo is de cirkel weer rond...

Te kust en te keur: Wildbreien met Everlasting?

Mocht u door de beelden van koninginnedag in Veenendaal de onweerstaanbare neiging krijgen om te gaan wildbreien?
http://wildbreien.nl/

Dan kan dat grote gevolgen hebben voor uw toekomst...

Want wat gebeurt er als u niet meer te stoppen bent?

Wel, in dat geval biedt dit boek van Everlasting wol uitkomst: het staat vol met allerhande brei- en haakpatronen, van gebreid ondergoed tot slaapjurk (neen, dat is geen scheldwoord..!) en van modern strandkostuum tot spreienhanger, je kunt het zo gek niet bedenken of het valt wel te haken of te breien.

Wat denkt u bijvoorbeeld van een opknooppakje?

Of een oranje jumper (vast voor de volgende koninginnedag...!?)

Of een tennisgarnituur,

een gevlochten theemuts of een gehaakt schoorsteenkleed?

Voor al die dingen vindt u in dit boek de volledige patronen.

Dus wat houdt u nog tegen?

Uitgave:

Te kust en te keur Handwerkboek (rijk geïllustreerd) met haak- en breipatronen en technische raadgevingen.Engelen & Evers (Everlasting), Heeze
± 1930, 1e druk, halflinnen, 30 x 23 cm, 110 pagina`s, scharnier voorplat beetje los, roestvlekkig, slijtage randen/hoeken/kaft
Er bevinden zich nog 4 extra (losse) haak/breipatronen in het boek (niet van Everlasting) (Sportjumper; gehaakte Muts en Das + breipatroon voor Capuchonmuts met aangebreide Shawl en Handschoenen; Mutsje gebreid van Angorawol; een gebreid Slabbetje.).

(Verkocht)